Global - Premier Adipinezuur: De essentiële bouwsteen voor hoogwaardige polymeren en chemicaliën
Fysische en chemische eigenschappen
Uiterlijk en textuur: Adipinezuur komt doorgaans voor als een wit, kristallijn poeder of kleine, kleurloze kristallen. Het heeft een gladde textuur en is onder normale omstandigheden geurloos, waardoor het geschikt is voor diverse toepassingen waar een neutraal sensorisch profiel vereist is.
Oplosbaarheid: Het is matig oplosbaar in water; ongeveer 1,44 g lost op in 100 ml water bij 25 °C. Het is echter zeer goed oplosbaar in organische oplosmiddelen zoals ethanol, aceton en benzeen. Dankzij deze oplosbaarheid kan het effectief deelnemen aan een breed scala aan chemische reacties en formuleringen.
Belangrijke fysische constanten: Adipinezuur heeft een molaire massa van 146,14 g/mol. De dichtheid bedraagt ongeveer 1,36 g/cm³ bij 25 °C, wat iets dichter is dan water. Het smeltpunt van adipinezuur ligt op 152 °C, wat aangeeft dat het bij verhoogde temperaturen van vaste naar vloeibare toestand overgaat. Het kookpunt ligt op 337,5 °C, hoewel het onder atmosferische druk al eerder kan ontbinden. Het vlampunt is 207 °C, wat suggereert dat er relatief hoge temperaturen en ontstekingsbronnen nodig zijn om een brandgevaar te vormen.
Chemische reactiviteit: Als dicarbonzuur bevat adipinezuur twee carboxylfunctionele groepen (-COOH), waardoor het een hoge chemische reactiviteit heeft. Het neemt gemakkelijk deel aan veresteringsreacties met alcoholen, waarbij esters worden gevormd die veelvuldig worden gebruikt bij de productie van kunststoffen, smeermiddelen en geurstoffen. Daarnaast kan het reageren met diamines via condensatiepolymerisatie om polyamiden te vormen, met name nylon 6,6. Deze polymerisatiereactie is een hoeksteen van de synthetische vezel- en technische kunststoffenindustrie. Adipinezuur kan ook reductiereacties ondergaan om overeenkomstige alcoholen te vormen en kan reageren met basen om zouten te vormen, bekend als adipaten.
Toepassingsgebieden
Productie van polyamide (nylon): De grootste en belangrijkste toepassing van adipinezuur ligt in de productie van polyamiden, met name nylon 6,6. Bij dit proces reageert adipinezuur met hexamethylenediamine in een condensatiepolymerisatiereactie. Het resulterende nylon 6,6 is een hoogwaardige technische kunststof die bekendstaat om zijn sterkte, duurzaamheid, slijtvastheid en uitstekende mechanische eigenschappen. Nylon 6,6 wordt veelvuldig gebruikt in de auto-industrie voor componenten zoals motoronderdelen, tandwielen en lagers. Het is ook een belangrijk materiaal in de textielindustrie, waar het wordt gebruikt voor de productie van hoogwaardige stoffen voor kleding, tapijten en meubelbekleding vanwege zijn sterkte, veerkracht en het vermogen om verfstoffen goed vast te houden.
Weekmakers en smeermiddelen: Adipinezuur wordt gebruikt voor de productie van weekmakers op adipaatbasis. Deze weekmakers worden aan polymeren toegevoegd, met name polyvinylchloride (PVC), om hun flexibiliteit, verwerkbaarheid en duurzaamheid te verbeteren. Adipaatweekmakers hebben de voorkeur in toepassingen waar flexibiliteit bij lage temperaturen vereist is, zoals bij de productie van isolatiemateriaal voor autokabels, medische slangen en koudebestendige PVC-producten. Daarnaast worden esters afgeleid van adipinezuur gebruikt als smeermiddelen in diverse industriële toepassingen. Ze bieden uitstekende antislijtage- en antiwrijvingseigenschappen en zijn geschikt voor gebruik in motoren, tandwielen en andere mechanische systemen.
Voedings- en drankenindustrie (indirect gebruik): Hoewel adipinezuur niet rechtstreeks via voedsel wordt geconsumeerd, wordt het wel gebruikt bij de productie van materialen die met voedsel in contact komen en in voedselverwerkingsapparatuur. De esters ervan, wanneer ze worden gebruikt in coatings en afdichtingsmiddelen voor voedselverpakkingen, dragen bij aan de integriteit en veiligheid van voedselproducten door besmetting te voorkomen en de versheid te behouden. Daarnaast kunnen polymeren op basis van adipinezuur worden gebruikt bij de productie van onderdelen van apparatuur die tijdens de verwerking in contact komen met voedsel, zoals transportbanden en afdichtingen.
Farmaceutische en cosmetische industrieën: In de farmaceutische industrie kan adipinezuur als hulpstof in geneesmiddelenformuleringen worden gebruikt. Het kan fungeren als buffer om de pH van farmaceutische oplossingen en suspensies te reguleren, waardoor de stabiliteit en werkzaamheid van geneesmiddelen worden gewaarborgd. In de cosmetische industrie worden adipinezuuresters gebruikt in diverse producten, zoals crèmes, lotions en lippenstift, om de textuur te verbeteren, de smeerbaarheid te vergroten en verzachtende eigenschappen te bieden, waardoor de huid zacht en glad aanvoelt.
Bereidingsmethoden
Oxidatie van cyclohexaan: Dit is de meest gangbare industriële methode voor de productie van adipinezuur. Het proces begint met de oxidatie van cyclohexaan in aanwezigheid van een katalysator, meestal een kobaltkatalysator. In de eerste oxidatiestap reageert cyclohexaan met lucht of zuurstof tot een mengsel van cyclohexanol en cyclohexanon, een proces dat bekend staat als het "KA-olie"-proces (keton-alcohol-olie). De reactie vindt plaats bij een temperatuur van ongeveer 150-160 °C en een druk van 1-1,5 MPa. Vervolgens wordt de KA-olie verder geoxideerd in een tweede reactiestap met salpeterzuur als oxidatiemiddel, meestal bij een temperatuur van 60-80 °C en atmosferische druk. Deze tweede oxidatiestap zet cyclohexanol en cyclohexanon om in adipinezuur. Deze methode kent echter enkele milieuproblemen, omdat het gebruik van salpeterzuur lachgas (N₂O) produceert, een krachtig broeikasgas, en zorgvuldig afvalbeheer vereist.
Biotechnologische benaderingen: De laatste jaren is er een groeiende interesse in biotechnologische methoden voor de productie van adipinezuur als een duurzamer alternatief. Micro-organismen, zoals genetisch gemodificeerde bacteriën of gisten, kunnen worden gebruikt om hernieuwbare grondstoffen, zoals suikers of plantaardige oliën, via een reeks metabolische routes om te zetten in adipinezuur. Sommige bacteriën kunnen bijvoorbeeld zo worden gemodificeerd dat ze tussenproducten produceren die verder kunnen worden omgezet in adipinezuur. Hoewel deze biotechnologische methoden zich nog in de ontwikkelingsfase bevinden en te maken hebben met uitdagingen op het gebied van productiviteit en kosteneffectiviteit, bieden ze de potentie voor een milieuvriendelijkere en duurzamere productie van adipinezuur in de toekomst.
Voorzorgsmaatregelen
Gezondheidsrisico's: Adipinezuur kan bij direct contact huid- en oogirritatie veroorzaken. Langdurige of herhaalde blootstelling van de huid kan leiden tot dermatitis, en contact met de ogen kan roodheid, pijn en mogelijk beschadiging van het hoornvlies veroorzaken. Inademing van stofdeeltjes van adipinezuur kan de luchtwegen irriteren, met hoesten, piepende ademhaling en kortademigheid tot gevolg. Inname van grote hoeveelheden adipinezuur kan leiden tot maag-darmklachten, waaronder misselijkheid, braken en diarree. Werknemers die met adipinezuur werken, dienen geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen te dragen, zoals handschoenen, een veiligheidsbril en een ademhalingsmasker, met name in omgevingen waar stofvorming mogelijk is.
Brand- en explosiegevaren: Hoewel adipinezuur een relatief hoog vlampunt heeft, is het brandbaar. In poedervorm kan het, indien in voldoende hoge concentraties verspreid, explosieve mengsels met lucht vormen. Opslagruimten moeten uit de buurt van ontstekingsbronnen worden gehouden en goede ventilatie is essentieel om stofophoping te voorkomen. In geval van brand waarbij adipinezuur betrokken is, moeten geschikte blusmiddelen, zoals droog chemisch poeder of kooldioxide, worden gebruikt.
Milieu-impact: Adipinezuur is matig persistent in het milieu. Wanneer het in waterlichamen terechtkomt, kan het na verloop van tijd door micro-organismen worden afgebroken, maar hoge concentraties kunnen nog steeds een impact hebben op het waterleven. Het kan ook de pH van watersystemen beïnvloeden vanwege zijn zure aard. Daarom zijn goede afvalbeheer- en inperkingsmaatregelen cruciaal om ongecontroleerde lozing van adipinezuur in het milieu te voorkomen. Industrieën die adipinezuur produceren of gebruiken, zijn verplicht zich te houden aan strenge milieuregelgeving om de impact ervan op de bodem-, water- en luchtkwaliteit te minimaliseren.
Specificaties
| Productnaam | Adipinezuur | |||||||||
| Chemische formule | C6H10O4 | |||||||||
| Moleculair gewicht | 146,14 g/mol | |||||||||
| Verschijning | Wit kristallijn poeder | |||||||||
| Smeltpunt | 152 - 153 °C | |||||||||
| Kookpunt | 337,5 °C | |||||||||
| Dikte | 1.360 g/cm³ | |||||||||
| CAS-nr. | 124 - 04 - 9 | |||||||||
| HS-code | 29171200 | |||||||||
| EINECS NO | 204 - 673 - 3 | |||||||||
| Sollicitatie | Gebruikt voor de productie van nylon 66, de synthese van polyurethaan en de fabricage van weekmakers. | |||||||||
Kwaliteitscontroleformulier
| Productnaam | Adipinezuur | ||||||
| ITEM | Specificatie | Resultaat | |||||
| Verschijning | Wit kristallijn poeder | Wit kristallijn poeder | |||||
| Inhoud% (m/m) ≥ | 99,70 | 99,82 | |||||
| Smeltpunt°C ≥ | 151,5 | 152.6 | |||||
| Ammoniakwaterkleur, platina-kobaltkleurnummer ≤ | 5 | 2 | |||||
| Vochtgehalte % (m/m) ≤ | 0,20 | 0,18 | |||||
| As mg/kg ≤ | 7 | 2 | |||||
| Fe mg/kg ≤ | 1.0 | 0,2 | |||||
| Nitraatgehalte mg/kg ≤ | 10.0 | 0,7 | |||||








